Dzisiaj jest: 26 Lipiec 2017    |    Imieniny obchodzą: Anna, Grażyna, Mirosława
Start Historia kościoła

HISTORIA KOŚCIOŁA ŚW. WAWRZYŃCA w GNIEŹNIE

Kościół parafialny pod wezwaniem św. Wawrzyńca w Gnieźnie jest bardzo dawną fundacją. Prawdopodobnie ufundowali go dworzanie Bolesława Chrobrego.Pierwszy dokument historyczny, wydany przez Bolesława Pobożnego, pochodzi z roku 1255. Zawiera on zapis uczyniony przez tego króla na korzyść kościoła.

Kościół doszczętnie spalili Krzyżacy podczas strasznego napadu na Wielkopolskę w roku 1331, kiedy to sprowadzeni przez zdrajcę Wincentego z Szamotuł pod wodzą Dietricha von Altenburg ogniem i mieczem pustoszyli miasta i wsie, aż mściwa ręka króla Władysława Łokietka dosięgła ich pod Płowcami. Kościół św. Wawrzyńca był wówczas drewniany.

W miejsce dawnego kościoła z drzewa - w wieku XVI – powstał kościół murowany jednonawowy. Z tego czasu pochodzi wieża czworoboczna nakryta gotyckim dachem w kształcie piramidy.

Późniejsze dodatki jakie poczyniono bardzo zmieniły oblicze kościoła murowanego.

W aktach wizytacyjnych czytamy /r.1811/, iż „kościół jest murowany, lecz we wszystkich częściach dużo spustoszony tak, że Konsystorz, obawiając się upadnięcia belek i całego dachu, kazał go zapieczętować”.

Poważnej restauracji kościoła dokonano po wojnach napoleońskich w roku 1817.

W roku 1896 kościół św. Wawrzyńca został rozbudowany i powiększony o dwie boczne nawy. Również wtedy wzniesiono południową okrągłą wieżę a od strony północnej wybudowano kruchtę. Chór muzyczny został powiększony i ozdobiony balustradą. Proboszczem był wówczas Ks. Ferdynand Stefański.

Dnia 1 stycznia 1917 roku proboszczem został Ks. Mieczysław Bielawski. W tymże samym roku kościół został konsekrowany. Aktu dokonał Ks. Bp. Wilhelm Kloske.

Dalsza rozbudowa kościoła miała miejsce w latach 1935 – 36 podczas duszpasterzowania Ks. Józefa Chilomera. Rozbudowę przeprowadzono według projektu architekta Lucjana Michałowskiego z Poznania. Przedłużono nawy i podniesiono je w górę, dobudowano prezbiterium i boczne wystające kaplice, które kościołowi nadały kształt krzyża łacińskiego. W punkcie skrzyżowania ramion umieszczono sygnaturkę, a w narożniku od strony północnej kolumnę z figurą św. Wawrzyńca. Kościół w nowej szacie został poświęcony w roku 1936. Pokryty jest on dachówką. Posiada cztery wejścia. Cechę dawną najwierniej zachowała wieża północna. Wybudowana na planie kwadratowym, nakryta jest dachem w kształcie niewysokiej piramidy. Ściany urozmaicone są oknami i wnękami o półkolistym lub niskim ostrołukowym zakończeniu. Jest to typowy okaz wieży skromnych gotyckich kościołów w naszym kraju, nie zepsuty tutaj barokowym hełmem blaszanym, lecz pod dachówką. Najstarszą część stanowi także fasada przy ul. św. Wawrzyńca, na której w roku 1936 wybudowano nowy gzyms.

W czasie okupacji kościół był przeznaczony na magazyn.

Otynkowania kościoła dokonał w roku 1948 Ks. Mieczysław Bogacz.


Widok kościoła z 1910 roku.

1910 Resized


Widok kościoła w 2003 roku


2003 Resized

Zdjęcia zaczerpnięte z publikacji "Gniezno i Powiat Gnieźnieński. Widoki dawne i współczesne." Autorstwa Miachała W. Michałowskiego i Romana D. Górczaka.

xxx56360960